Bazkaria 26 €tan da eta izen emaiteak zenbaki huntan egin behar dira : 06.37.13.17.47

Etxamendik, beste gauza anitzen artetik 100 bat kantu ondu du bere ibilbidean. Belaunaldi osoek kantatu dituzte denen ezagunak egin direnak, eta badira gure artean dotzenaka dazkiten afizionatuak.

Han bilduko gira, eta bi botzetan arrapinttaka kantatuko dugu andana fier bat !

3000 biztanle pasatzen denean, agian urbanitatez mintzatzen ahal gira baserri mundu huntan (27 herri izan behar 10000 jendeetara heltzeko!).

Hasteko Amikuzeko ikastolak jauzia egin du eta aitzineko urteetan antolatzen zuen lasterketari larruberritze bat eman dio, eta ber punpian, erran bezala, Donapaleuri !

Ekainaren 6eko arratsaldeko 5etan abiatuko dira hainbat lasterketa Donapaleuko Airetik gelatik. Han eginen dira abiatze, heltze eta animazio guziak.

Lasterketak hauek dira, denak hirian barna : 10 km bakarrik, 5 km biek aldizkatuz, eta haurren lasterketa. Sari ederrak badira irabazteko, horietan lehena, Iratiko etxoletan egonaldia.

Sari ematea 7etan begistatua da, eta handik aitzina pesta irekia da : Mutturfinen burgerrak jangai izanen dira Koxegi taldearen musika biziak lagun !

Hurbil urban trailera !

Lekukotasun eta elkarrizketaz antolatua da gaualdia eta ondotik pintxo batzu partekatzeko gomita igorri daukute.

Denbora berean, aurtengo programazioaren berriak tantaz-tanta agertzen dituzte eta orain hilabete eskas denean, lantxandetarako deiak ere luzatzen dituzte.

Lehen hitzordua, ekainaren 13an, ibiakoitz egun osoan antolatua den xitxuketa auzolana dugu (hitzordua Arberatzeko plazan goizeko 9etan kafeko). Hainbat lan desberdin izaten dira egiteko, gako bat, trukesak edo marteilu bat eskutan, pintzelak, haixturrak eta orratz eta ditariak barne.

Festibala memento ederra da, beroa eta emozioz betea, baina aitzineko talde lan horiek ez dira gutiestekoak, ondorio berdinekoak baitira eta bizipen positiboz blaituak.

Festibaleko programazioarentzat, jo EHZko webgunera : www.ehz.eus

Atharratzen abiatu eta 2026/03/29an Bilbora heldu zen 11.eguneko ibilbidearen ondotik Korrika. Aurten mezua zazpi probintzietako zazpi gaztek ondu dute, aniztasuna, gaztetasuna eta engaiamenduaren adibide argia zekartela.

Hauek izan dira mezua idatzi duten zazpi gazteak: Oier Iñurrieta Garmendia, Oihana Arana Cardenal, Elene Mengyu Larrinaga Bilbao, Beñat Jusue Rosano, Aitzol Gil de San Vicente Pla, Xalbat Alzugarai Etxeberri eta Leire Casamajou Elkegarai.

Bilboko udaletxearen aurrean, milaka euskaltzale parean zituztela, txandaka irakurri dute mezua:

«Euskara gara eta hemen gaude. Eskutik eskura trazatu dugu gure herriaren gorpuzkera. Hatsanturik, baina aitzina eraman gaitu gorputzak. Urrats bat eta bestea, lurrean errotuz.

Korrika dabilenean izerdiz betetzen den gorputza da gurea. Borrokaren eta desiraren aztarnak harro daramatzana. Korrika dabilenean taupadak azkartzen zaizkion gorputza da gurea. Asaldatu egiten dena. Nekatu egiten dena. Hunkitu egiten dena. Korrika dabilenean indarberritzen den gorputza da gurea. Etengabeko eraldaketak aberasten duena. Beti aurrerantz doana.

Gure gorputzak esan nahi duen dena euskaraz da, baina ez du esan nahi bakarrik euskara. Egin nahi du berba nekeaz, pozaz; botereaz, minaz. Egin nahi die orro batzuei eta irri besteei.

Zenbat gara? galdetzen genuenok nortzuk garen ere jakin nahi dugu orain. Nondik garen, zergatik egiten dugun hau guztia, zerk sortzen duen gutasuna. Euskara gara diogu, ez euskara naiz. Komunitateaz ari gara. Beso zabalik dagoen gorputzaz, zeinak leihoak dituen begietan. 

Urrats bat eta bestea, gorputz bat egin dugu denona. Ez dezagula ahaztu hori bihar, bakoitza berera itzultzen garenean. Euskarak egin du gorputza. Hizkuntzak eraldaketarako tresnak dira, leku bat ematen digute bizi gaitezen. Euskarak herri hau eman digu. Horregatik mintzo gara izateaz, egiteaz. Euskaraz egin egiten da, baina izatea ez da edozein gauza. Izatea egotea ere bada, nonbait mugimenduan, borrokan.

Urrats bat eta bestea, aurrekoei jasoa dakargu ahots berrietan. Honaino heldu gara, bai, baina ez gara iritsi. Oraina berehala amaitzen da. Azalberrituta datoz munstro zaharrak, baina gorputz bat sortu dugu. Askotarikoa, konprometitua, indartsua. Eta gaur hemen badago, egongo da bihar ere.

Euskara gara eta hemen gaude. Hemen gara eta euskaraz gaude.

Aurrera goaz. Bazatoz?»

Mezuaren idazleak

Mezuaren idazleek egin duten bidearen berri eman du AEK-k. Iñurrietak 25 urte ditu, irakaslea da, eta euskaraz bizi da Gasteizen. «Gero eta espazio eta eskaintza euskaldun gehiago ditugu gurean; horietako bat da Korrika baten harira sortu zen Zunba Herrikoia, zeinetan 2018tik hartzen dudan parte», kontatu du. Korrika beti izan du oso kuttun, gurasoei eta AEK-ko kide den izebari esker. Hamaika oroitzapen eder ditu; 23. Korrikan Gasteiz osoa egin zuen «furgoneta magiko horren barruan» esatari, eta orain bete du lekukoa eramateko ametsa: «Non eta Bilbon; noiz eta 24. Korrikan; zein eta azken kilometroa; nola eta mezulari gisa; norekin eta beste sei lagunekin».

Aranak ere 25 ditu, eta Eskoriatzakoa (Gipuzkoa) da; Korrikak txoko berezi bat dauka haren memorian: «Haurtzarora narama, jaioterrira, amaren eskura». Aranaren etxea beti izan da euskalduna eta euskaltzalea, baina argi du bederatzi urterekin bertso eskolan hasi izanak oso eragin sakona sortu ziola nerabezaroan, «neure burua euskaraz dela ondoriozta nezan». Donostiara joan zen Gizarte Antropologiako ikasketak egitera, «eta bertan topatu nituen transfeminismoa eta ikuspegi horretatik euskaraz bizitzeko aukera». Umetatik izan da berbazalea, eta zaletasuna ogibide bilakatu du: «Berbak oinarri dituzten hainbat arte adierazpide lantzen ditut orain nire egunerokotasunean: literatura eta bertsolaritza, batez ere».

Larrinagak 23 ditu, eta Barakaldokoa (Bizkaia) da; Txinan jaio zen, 2003an, eta 11 hilabeterekin heldu zen Euskal Herrira, gurasoek adoptatuta. Euskara txikitatik izan du presente: «Amak Pirritx eta Porrotxen kantak jartzen zituen, eta ETB3 pizten zuen, bi alabok Doraemon ikusteko». Amarekin joan zen lehendabizikoz Korrikara, 7 urterekin: 17. Korrika zen, eta buruz ikasi zuen Euskalakari kantaren letra. Nerabezaroan, D ereduan ikasi arren, «institutuko irakasleekin hitz egiteko bakarrik» erabiltzen zuen euskara, eta gainditu beharreko irakasgaia besterik ez zen harentzat. Amak AEK-n izena ematera animatu zuen, eta, unibertsitatera sartzean, ikasketak euskaraz egitea aukeratu zuen: «Lehen aldia izan zen hainbeste euskalki entzun nituena, eta ama izugarri poztu zen lagun berriekin euskaraz hitz egiten hasi nintzenean». Gaur egun, ahizpa eta biak euskaraz dakien lehen belaunaldia dira familian: «Ama hizkuntza gaztelera izan arren, ni euskalduna naiz amari esker».

Jusuek 28 ditu, eta Tuterakoa (Nafarroa) da. Argia ikastolan euskaldundu zen: «Hamasei urterekin konturatu nintzen zein txikia den Tutera». Orduan hasi zen, auzoko beste gazte batzuekin batera, Euskararen Eguna, gazte egunak eta bestelakoak antolatzen: «Pixkanaka, belaunaldi berriak gerturatzen hasi ziren, eta, Tuterako jaietan gazteontzako espazio propiorik ez zegoela konturatuta, txosnak jarri genituen». Batxilergoa gaztelaniaz egin ostean, unibertsitate garaiko urteetan militantziak ardaztu zuen haren bizitza; hala, 22 urterekin, Union Tutera taldearen sorreran parte hartu zuen, euskara, parekidetasuna eta kultur integrazioa sustatzeko. 28 urterekin, Tuterara itzuli da bizitzera: «Oraindik gauza asko ditugu egiteko, baina sinisten dut egunen batean euskaldunok Tudelako auzo periferikoa izateari utziko diogula; badakit ia 40.000 biztanleko hiria bihurtuko garela».

Gil de San Vicentek 23 urte ditu, eta Hendaiakoa (Lapurdi) da. Donostian jaioa da, bertan bizi izan zen zazpi urtera arte. Gatazka politikoaren ondorioz iritsi zen Ipar Euskal Herrira, eta haur motxiladuna izan zen. Euskara du ama hizkuntza, baina euskararekiko lotura Bernat Etxepare lizeoan sendotu zuen, «euskaraz ikasteko eskubidearen aldeko borrokan. Ipar eta Hego Euskal Herria lotu gintuzten ikastolek, ikasle mugimenduak eta euskarak». Garai hartan hasi zen militatzen, «eta orduan egin nintzen abertzale». Medikuntza ikasten ari da EHU Euskal Herriko Unibertsitatean: «Muga administratiboak oztopoak dakartzan arren, hori zen euskaraz ikasten jarraitzeko aukera bakarra».

Alzugaraik 24 ditu, Urepelekoa (Nafarroa Beherea) da, eta BERRIA egunkariko kazetaria da Baionako ordezkaritzan. Euskara etxean ukan zuen. Hezkuntza sistema elebidunean ibili zen hemezortzi urte izan arte. Besteak beste horren eraginez, zera gertatu zitzaiola esan du: «Nerabezaroan frantsesak gaina hartu zidan, etxetzat nuen hizkuntza kasik suntsitzeraino». Hamalau urte zituela, Korrika Urepeletik abiatu zen, eta horrek lagundu zion nolazpait etxeko zimenduak berriz eraikitzen. Ondotik izan ziren kolegiotik lizeorako saltoa eta euskarari buruzko kontzientziazio prozesuaren hastapena: «Hango irakasle batzuei eta, batez ere, bertan ezagutu lagunei zor diet berreraikitzen hasi zen etxearen zimenduak segurtatzea». Zimenduetatik paretak eraikitzerainoko bidean, Gasteizera joan zen. «Etxearen teilatua, berriz, Basaizea elkarteko lagunei zor diet, fakultate denboran hasi bainintzen hantxe engaiatzen». Geroztik gurutzatu dituen lekuek eta jendeek etxea bukatu eta fin apaindu diote, «ene etxea berriz ere euskara(z) izan dadin».

Azkenik, Casamajouk 23 ditu, eta Sohütakoa (Zuberoa) da. Alzugarai bezala, BERRIA egunkariko Baionako erredakzioan dabil lanean. Alta, frantsesa du ama hizkuntza, «ez amak ezta aitak ere ez baitzekiten euskaraz, ni eta ene ahizpa-anaiak sortu ginelarik». Haatik, euskaraz izan ez bada ere, «euskaratik hazi gaituzte hatsarretik, eta bide horretan jarraikitzen dute oraino ere. Hola egin gaituzte euskaltzale, abertzale; gure hizkuntzaren eta herriaren aldeko militante». Haiei zor die, hortaz, euskara izateko hautua ukan izana. Hautu horren egiteko adinera heldu zirelarik, hain zuzen, «gurasoen ildo beretik aritzea» deliberatu zuten ahizpa anaiek: «Hizkuntza ohiturak aldatu, eta euskaran murgildu ginen osorik, eskain ziezazkigukeen alde guziei beso zabalik. Orain arteko bidean, beste batzuek ere euskara egin gaituzte are gehiago: pertsonak eta lekuak, gaiak eta arloak; dudarik gabe, horietarik bat da Korrika».

Justizia bai, gutizia ere euskararentzat !

Frantsesa edo espainola diren hizkuntza hegemonikoaren alde, otso-zakur handi bat bada : legea, konstituzioa. Iparraldeko kasuan, Villers-Côterets-ik (1539ko agorrilan) deliberatzen du Frantxua I. lege hizkuntza, juje eta notarioen hizkuntza, frantsesa dela, hots, gauzeri balioa ematen dioten guneen hizkuntza. Frantses iraultzatik jakobinismoa da gailen eta 19. mendean derrigorrezko frantses hutsezko eskolatzearekin eta 20. mendeko 3 gerlen konskripzioak periferiak zentrifugoan sartzen ditu, belaunaldiz-belaunaldi. Ondorioa : transmisioaren etena gauzatzen da belaunaldi frantses elebakarren produkzio masiboarekin 1960 urteetarik aitzina. Diglosia egoeraren eta trauma bortitzaren herentzian, ahalgea eta auto-gorrotoa saritzat.¹

Aro modernoan, hizkuntza nagusitueri funtzio berriak gehitzen zaizkie : nazioarteko, estatu mailako, modernitatearen, teknologia berrien, jakintzaren hizkuntza dira, eta orain herri ttipieneraino aisiaren eta « kulturaren » hizkuntza.

Euskarak nekez ditu zurubi horien mailak igaiten. Euskara atxikitzen dugunek (balizko) estatu hizkuntza bezala ikusten ote dugu, ala denboran tokiko elitek egiten zutena egiten dugu, frantsesez gure artean eta euskara, lehen jende « xeheari » mintzatzeko hizkuntza, orain agurtzeko edo haurrekin aritzeko ?

Iparralde honetan ikastolak sortu aitzineko belaunaldikoak euskaldun zaharrak gira. Euskaldun zaharrek idatzi badute ere, modernitatearen idazteko gaitasuna gutik landu dute. Euskalduna, euskal hiztuna, « atxikizalea » izan da, eta deus guti « garatzalea ».

Euskaldun zaharren masa hori desagertzen ari da, zahartuak eta gehienak hilak engoitik. Gaurko euskaldunak ikastolatik atera horiek dira gehien bat, idatziaren eskolatik pasatuak. Minoria dira gizartean, eta masa handiena gaur bizitzen da euskararekin igurtzirik gabe ere berdin.

Hizkuntz atxikitzalearen aroa bukatzera doa, gehiengo deklinentearen aroko reflexa izan baita. Gaurkoa, abandonoa ekarri duen atxikimendutik erabileraren hautura egiteko aroa dugu.

Korrika edo Herri Urratsetik Euskaraldira den aldea horren kontzientziaren formulazio argia da, erabileratik komunitate egin behar dugulakotz. Gainera, sekula ez eta, izan frantsesaren ala espainolaren menpe, lurralde osoan ber problematika bizitzen dugula lirudike, gaia molde berean senditzen dugula, behar hori sedimentatzen zaigula gure eguneroko ezinetan. Belaunaldi berriek erabileraren kontzientzia agerianagoa dutela dirudi. Edozein gisaz euskaldunak horien gainen du kondatu behar, gerorik izatekotan oraino.

Arazo larria dugu, ezen otso-zakurra beti hor baita bere egitura zaintzen, bere hegemoniaren berme den arkamasari eusten. Eta gure tribua, indarren metatzeko esperantzan, agitazioan beti. Xinaurri troparen gisa bagabiltza gure gorputza baino handiagoa den zamaren eramaiten, itxuraz molde desordenatuan, baina hala holako koordinazio edo ballet disonante baten antzean. Otso-zakurra botatzea dugu amets -bera eror baledi bederen- lehen sinoan laguntzeko prest…

Baina anartean, gure destinua gure zamaren eramatea da, eta hori alaitasunak eta egin urratsaren satifazioak ematen duen bolaiarekin obratzen dugu, taldearen berogian… eta pesta biharamunean, hainbat gaixto gure xinaurri izatearen kontzientziak gaina hartzen badigu. Egitura gure kontra dugu, eta gure ekinak anekdota dira helburuari begira, usu egin orduko berriz eraikitzekoak baitira, ia zerotik, etengabe.

Arrazoinekin, egiturari justizia eskatzen diogu, eta eskatu behar diogu. Arrazoin berarekin euskaldunari, eta euskaldun izan nahi duenari, gutizia eskatzen diogu, euskararen gutizia azkar bat, bizi guziko urratsak, nazio eta estatu funtziotik intimoeneraino ziliportatuko duen erabileraren gutizia !

Atharratzetik abiatzea sekulakoa izan da, eta Donapaleun ere animaleko jendetza bildu zen. Lasterka ari zirenak batetik, baina agian berritasuna zen, karrika bazterretan txaloka anitz-anitz jende bazegoela. Orduak ere lagundu zuen (7ak30).

Ondoko Korrika igurikatzen dugu bi urteren buruan, eta anartean gogotik erraiten ahalko dugu: Amikuzen ere… euskaraz !

Agian ikusi duzue, beste alditan egin den bezala, Korrikaren mapa argiztatua ezarri dela Herriko etxeko mitraren gibelean, Kenedi ostatuaren saihetsean. Sobera ederra egin daukute aurten ere :

Hona egunean berean hartu argazki zenbait hementxe. Aise gehiago atzemanen dituzue KORRIKAren webgune ofizialean.

2026ko martxoaren 31an, astearte arratseko 20:30etan, Donapaleuko zineman

 Zazpi laburmetrai berri euskaraz pentsatu eta eginak ekarrarazten ditugu Donapaleuko zinemara.

Film laburren zirkuitu ibiltaria da Laburbira eta, urtez urte, euskaraz sortu eta ekoitzi lanen bilduma eskaintzen die herritarrei.

2 helburu nagusi erdiesteko sortu zen Laburbira: euskal zinemagintza hauspotzea batetik, zinemagileei beraien filmak erakusteko aukera emanaz, eta herritarrei euskaraz sortu film laburrak ezagutaraztea, bestetik.

Bi helburuak betetzen direla erran dezakegu, 23 urtez bete ere, euskal zinemagintzaren erakusleiho aparta baita TAUPA mugimenduak antolatzen duen LABURBIRA.

Euskal zinemaren loraldiaren ale berriak ikusgai izanen ditugu Donapaleun berean…

]]> https://zabalik-amikuze.eus/laburbira-euskarazko-laburmetraien-festibala/feed/ 0 https://zabalik-amikuze.eus/xan-komikiaren-aurkezpena-donapaleuko-mediatekan/ https://zabalik-amikuze.eus/xan-komikiaren-aurkezpena-donapaleuko-mediatekan/#comments Wed, 11 Mar 2026 08:35:29 +0000 http://zabalik-amikuze.eus/?p=4710 Segi irakurtzen →]]>

XAN komikiaren aurkezpena

Emma eta Maialen ARESTEGI

Donapaleuko mediatekan

Apirilaren 25ean, ibiakoitz goizeko 10etan

Xan hiri handi batean bizi da ikasle eta Euskal Herrira sartzen da 2020ko konfinamendu garaian. Bere haur denborako ingurugiroan murgilduko da berriz, amaren etxean, betiko lagunen ondoan, usaiazko herrian eta karriketan. Mutikoak – munduko edozein gaztek bezala – momentu latzak pairatuko ditu. Ikasketak segituko ditu internetetik, eta etxean zerraturik egonen da egunak eta egunak, bakartasun minbera baten preso. Mila galdera sortzen dira bere baitan. Ba ote dakit barnean nor naizen ? Besteek ere ene kezka, duda, arrangura, beldur berdinak ote dituzte ? Besteak bezalakoa ote naiz ? Kanpotik erakusten dudan hori ote naiz ? Nork bere buruaren ezagutzeko bidea luzea iduritzen zaio Xan-i. Baina, mendia hor da, amatxiren etxea, ostatuko lagunak, baita musikaren unibertsoa ere, eta Xan-ek ez du amor emanen. Tono berde eta urdinetan eraiki marrazki hunkigarriak lagun, irakurlea ohartuko da galderak pausatzea erantzunak aurkitzea baino inportanteagoa dela.

Ttipi ttapa ttipi ttapa

24. KORRIKA heldu da Amikuzera…

Poteo-bazkari kantatua : Martxoaren 7an, ibiakoitz goizeko 10:30etan hitzordua Donapaleuko gau eskolan.

- eguerdiak arte, irekiak diren 3 ostatuetan kantu eta pintxo, kantuz eta dantzan, triki musiken xoramenean…

- oren batetan, Kantu bazkaria Gabadiko gelan, Gozo goseren eskutik. 20€ helduentzat eta 8€ haurrendako.

 - izen emaiteak mezuz otoi : 07 71 25 24 96

Korrika ttipi Donapaleun: Martxoaren 13an, ostirale arratsaldez.

Eskola guzien parte hartzearekin… Zoazte haien txalotzera !

Errigora aperitifa marrazkitua : Martxoaren 16an, astelehen arratseko 7etan, Touzaa etxean. Errigorako produktuen pintxo dastaketa Asisko Urmenetak diskurtsoz marrazkiturik…

Korrika gaualdia : Martxoaren 19an, ostegun astiri eta gauez

 Korrika Atharratzetik abiaturik, Arüen sartzen da 18.27tan eta Mehainetik jalitzen 21:20ak inguru. Donapaleun dukegu 19:25etan.

Lekuko eramaileen zerrenda kilometroz-kilometro atzemanen duzue ondotik den taulan.

Korrika pasatu ondotik pesta egiten ahalko dugu Airetik gelan. Jateko, edateko, dantzatzeko eta kantatzeko manera izanen da.

Gurekin izanen ditugu Andoni OLLOKIEGI eta GAITAMIK txaranga.

Ongi pasatzeko doia!